Suw xojalıǵında bazar mexanizmleri: nátiyjelilikke áhmietli qádem

      Qaraqalpaqstan Respublikasınıń Beruniy rayonında Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2026-jıl 26-maydaǵı “Suw xojalıǵı tarawında bazar mexanizmlerin keńnen engiziw ilajları haqqında”ǵı PP-99-sanlı Pármanınıń mazmun-mánisin keń jámiechilikke jetkeriwge baǵıshlanǵan kórgizbeli seminar bolıp ótti.

Seminardı “Suw xojalıǵı qadaǵalawı” inspekciyasınıń baslıǵı Rustam Rahimov ashtı hám basqarıp bardı. Ilajda “Suw xojalıǵında bazar mexanizmlerin engiziw” mámleketlik mákemesiniń direktorı Ravshan Sharopov, Kadastr agentliginiń Mámleketlik kadastrlar palatası Qaraqalpaqstan Respublikası basqarmasınıń baslıǵı Sardor Urunbaev, Qaraqalpaqstan Respublikası Suw xojalıǵı ministriniń orınbasarı Tajetdin Madireymov, sonday-aq, Xorezm wálayatı hám Qaraqalpaqstandaǵı suw xojalıǵı shólkemleriniń basshıları, tiyisli uyımlardıń juwapkerleri hám ǵalaba xabar qurallarınıń wákilleri qatnastı.

Mámleketimizde keyingi jılları suw resurslarınan aqılǵa uǵras paydalanıw, suw támiynatı sistemasın modernizaciyalaw hám tarawǵa zamanagóy basqarıw usılların engiziw mámleketlik siyasattıń tiykarǵı baǵdarlarınan birine aylandı. Ásirese, klimat ózgeriwi, suw resurslarınıń sheklengenligi hám awıl xojalıǵında suwǵa bolǵan talaptıń artıp baratırǵanı bul tarawda pútkilley jańa qatnaslardı talap etpekte.

Usı kózqarastan, mámleket basshısınıń PP-99-sanlı Pármanı suw xojalıǵı tarawındaǵı reformalardı jańa basqıshqa alıp shıǵıwǵa xızmet etetuǵın áhmietli huqıqıy hújjet bolıp esaplanadı. Onda suw xojalıǵı obektlerinen nátiyjeli paydalanıw, tarawǵa jeke menshik sektordı keńnen tartıw, investiciyalıq ortalıqtı jaqsılaw, mámleketlik-jeke menshik sheriklik mexanizmlerin rawajlandırıw hám suw resursların basqarıwda sanlı texnologiyalardı engiziw boyınsha anıq wazıypalar belgilep berilgen.

Ilajda Pármanda belgilengen tiykarǵı wazıypalar hár tárepleme dodalandı. Sonıń ishinde, suw jetkerip beriw xızmetlerin ekonomikalıq nátiyjelilik hám bazar principleri tiykarında shólkemlestiriw, suw xojalıǵı obektlerin basqarıwda mámleketlik-jeke menshik sheriklik mexanizmlerin keńeytiw, tarawǵa jeke menshik investiciyalardı tartıw, suw esabın júrgiziw hám basqarıw processlerin sanlastırıw máseleleri boyınsha túsinikler berildi.

Ayrıqsha atap ótilgenindey, suw resursların anıq esapqa alıw sistemaların engiziw arqalı suwdıń jumsalıwınıń ashıq-aydınlıǵı támiyinlenedi, shıǵınlar qısqaradı hám hár bir tamshıdan únemli paydalanıw imkaniyatı artadı. Bul bolsa tek ǵana suwdı únemlewdi támiyinlew emes, al awıl xojalıǵı ónimlerin jetistiriw nátiyjeliligin arttırıwda da úlken áhmietke ie.

Seminar dawamında suw qorı jerlerinen paydalanıw nátiyjeliligin arttırıw máseleleri de dodalawdıń tiykarǵı temalarınan biri boldı. Juwapker shólkemler tárepinen nızamsız ielengen suw qorı jerlerin xatlawdan ótkeriw, olarǵa bolǵan huqıqlardı nızamshılıqta belgilengen tártipte biykarlaw, bul jer maydanların suw xojalıǵı obektlerin ekspluataciyalawshı shólkemlerge turaqlı paydalanıw huqıqı tiykarında ajıratıw hám waqtınsha paydalanıw ushın dúzilgen ijara shártnamaların qayta dizimnen ótkeriw boyınsha usınıslar ótkerildi.

PF-99-sanlı Pármannıń áhmietli táreplerinen jáne biri – suw qorı jerlerinen ekonomikalıq jaqtan nátiyjeli paydalanıw arqalı qosımsha qun jaratıw hám jańa jumıs orınların shólkemlestiriwge qaratılǵan. Bunıń nátiyjesinde suw xojalıǵı obektleri átirapında xızmet kórsetiw, turizm, rekreaciya, awıl xojalıǵı hám basqa da isbilermenlik jumıs túrlerin rawajlandırıw ushın keń imkaniyatlar jaratıladı. Seminardıń ámeliy bóliminde qatnasıwshılar Beruniy hám Ellikqala rayonlarında suw xojalıǵı obektleri aymaqlarında ámelge asırılıp atırǵan jumıslar menen tanıstı.

Atap aytqanda, Jaǵalıq qorǵawshı dambalar hám ózekti retlestiriwshi qurılmalar basqarmasınıń baslıǵı E.Alimov jaǵalıq boylarında shártnama tiykarında alıp barılıp atırǵan jumıslar, basqarmanıń járdemshi xojalıqtı rawajlandırıw boyınsha tájiriybesi hám tarawǵa bazar mexanizmlerin engiziw arqalı erisilip atırǵan nátiyjeler haqqında maǵlıwmat berdi.

Sonday-aq, ilaj qatnasıwshıları Ellikqala rayonındaǵı “Aqshakól” dem alıw ornınıń jumısı menen tanısıp, suw obektleri átirapında turizm hám xızmet kórsetiw infrastrukturasın rawajlandırıw boyınsha ámeliy jumıslardıń nátiyjelerin kózden ótkerdi.

Búgingi kúnde suw resursların basqarıwda nátiyjelilikti arttırıw, tarawǵa investiciyalardı keńnen tartıw hám zamanagóy bazar mexanizmlerin engiziw tek ǵana ekonomikalıq emes, al sotsiallıq áhmietke de ie. Sebebi, suw – mámlekettiń azıq-awqat qáwipsizligi, awıl xojalıǵınıń rawajlanıwı hám xalıqtıń abadanlıǵın támiyinlewshi strategiyalıq resurs esaplanadı.

PF-99-sanlı Pármannıń izbe-iz ámelge asırılıwı nátiyjesinde suw xojalıǵı tarawında basqarıw nátiyjeliliginiń jáne de artıwı, infrastrukturanıń texnikalıq jaǵdayınıń jaqsılanıwı, jeke menshik sektordıń qatnasıwınıń keńeyiwi, jańa jumıs orınlarınıń jaratılıwı hám eń áhmietlisi, suw resurslarınan paydalanıw mádeniyatınıń jańa basqıshqa kóteriliwi kútilmekte.

Bul bolsa mámleketimizde suw xojalıǵı tarawın zamanagóy, ekonomikalıq turaqlı hám básekige shıdamlı sistemaǵa aylandırıw jolındaǵı áhmietli qádemlerden biri bolıp xızmet etedi.

Qaraqalpaqstan Respublikası

Suw xojalıǵı ministrligi baspasóz xızmeti